Dek Fabeloj

Lernolibro por Grupa Legado
aŭ Hejma Studado

de

Charlotte Kohrs kaj Dorothy Kruger

Ilustraĵoj de

Alan Henderson





Ni dediĉas ĉi-tiun libron al la membroj
de la
Esperanto-Klubo de San Diego,
precipe al
nia prezidanto, Bill Schwartz,
kaj al
Janice Bundi
Helen Burke
Dorothy Hannon
D-ro David Jordan
D-ro Ralph Lewin
Kay Loftus
kaj
Garin Lee Rittenhouse,
kun kora danko pro ilia redakta helpo.



Copyright © 1985, 1986, by Charlotte Kohrs and Dorothy Kruger
Ĉiuj Rajtoj Rezervitaj

Copyright © 1996, CHILDREN AROUND THE WORLD

8894 Berkay Avenue, Jennings MO 63136-5004, USA
314 - 869 - 2303       <>

ISBN 0-939057-09-3
Presita en Usono

paĝo 2

Enhavo

  Antaŭklarigo     4
I La Domo Kiun Ĵako Konstruis Charlotte Kohrs   5
II Ruĝkokineto Dorothy Kruger   7
III La Tri Kaproj Dorothy Kruger   9
IV La Tri Ursoj Charlotte Kohrs 11
V Johano-kuketo Charlotte Kohrs 15
VI Eta Petro Dorothy Kruger 19
VII La Viro, la Knabo kaj la Azeno Charlotte Kohrs 21
VIII La Tri Deziroj Dorothy Kruger 23
IX La Kunikleto kun Ruĝaj Flugiloj Dorothy Kruger 25
X Supo el Ŝtono Charlotte Kohrs 29
  Korelativoj en la Fabeloj   31
  Ekzercoj   32


paĝo 3

Antaŭklarigo

Oni lernas rapide kiam oni ĝuas la lernadon. Ni esperas ke vi, plenkreskuloj kaj infanoj, multe ĝuos ĉi tiujn fabelojn -- amatajn en diversaj landoj dum multaj jaroj. Vi rimarkos, ke en ĉiu fabelo oni ofte ripetas vortojn kaj frazojn. Vi profitos de la ripeto kaj vi konstatos, ke ĝi helpos vin paroli Esperanton pli flue.

    La libro estos speciale helpema al postkomencantoj. Krom la ripetitaj vortoj kaj frazoj, jen aliaj helpoj:
    1. simpla kaj vigla konversacia parolo;
    2. speciala emfazo pri afiksoj;
    3. la fabeloj aranĝitaj laŭ progresiva ordo de malfacileco;
    4. ĉe la fino de ĉiu rakonto, listo de la plej gravaj aŭ utilaj vortoj, inkluzive de listo de afiksoj;
    5. ekzercoj pri la rakontoj ĉe la fino de la libro.

Sugestoj pri la Uzo de la Libro

A. Grupa legado en kluboj aŭ klasoj. Ĉiuj partoprenu!
    1. komencantoj, postkomencantoj, progresantoj kaj spertuloj intermiksas grupe, kaj ĉiu grupo
        laŭtlegas kune unu rolon. Antaŭa ekzerco estas helpema sed ne necesas. Ekzemploj:
            a) En "La Domo Kiun Ĵako Konstruis," la membroj dividiĝas en du grupojn.
            b) En "Ruĝkokineto," spertulo legas la rolon de la Rakontanto; kaj la diversaj
                grupoj legas la rolojn de Ruĝkokineto, Porkino, Kato kaj Azenido.
    2. Antaŭ la grupa legado, ĉiuj rigardu la vortliston kiu sekvas la fabelon,
        dum la estro diskutas la vortojn, kaj respondas al demandoj.

B. Klasa studado por postkomencantoj. Celoj: la plifortiĝo de gramatika lerteco; la lernado de novaj vortoj; la uzo kaj studo de afiksoj; ploboniĝo de prononco kaj parola flueco; kresko de memfido.

C. Drametoj aŭ gantpupaj teatraĵoj kun aŭ sen kostumoj aŭ aliaj helpiloj:
    1. Oni ne uzas "li demandas," "li ploras," k. t. p.
    2. Oni povas aŭ legi la rolojn aŭ deklami ilin parkere.
    3. Aŭ, post hejma studo kaj klasa diskuto, volontuloj povas ludi la rolojn, uzante
        siajn proprajn vortojn. Se ili volas, ili povas krei novajn karakterojn kaj scenojn.

D. Hejma studado, sole, aŭ kun aliaj: por ĝuo kaj por fortigi Esperantajn vortprovizon kaj lertojn.

La Originoj de la Fabeloj

La plimulto de la fabeloj originis en okcidenta Eŭropo. Unu, "La Kunikleto Kun Ruĝaj Flugiloj" (paĝon 25) estas adaptita de Negra rakonto de suda Usono. Kelkaj havas multajn versiojn. Ekzemple, du versioj de "Johano-kuketo" (paĝon 15) estas "Johnny Cake" en Anglio kaj "The Gingerbread Boy" en Usono. simile, "Supo-el-Ŝtono" (paĝon 29) havas malsamajn formojn en Eŭropaj landoj, kaj kelkfoje la supo estas supo-el-najlo. Unu rakonto ne estas preciza fabelo: "La Domo Kiun Ĵako Konstruis" estas porinfana poemo en fama angla kolekto, "Mother Goose."

Kiel aliaj antaŭ ni, ni ŝanĝis detalojn kaj aldonis konversaciojn, sed ni ne ŝanĝis la ĉefajn temojn de la rakontoj.

Noto pri la Vortlistoj

Kvankam la vortlistoj ĉe la fino de ĉiu rakonto inkludas anglan tradukon, la Esperantaj listoj mem estos helpemaj al ĉiu. La ĉefa valoro de vortlisto estas ke oni povas vidi kaj studi la pli gravajn kaj utilajn vortojn de la fabelo. Korelativoj ne estas en la listoj. Vidu la korelativan tabelon, paĝon 31.
paĝo 4

     
La Domo Kiun Ĵako Konstruis

Paŝo 1

(La gvidanto laŭtlegu la unuan frazon. Poste la du grupoj, vice, laŭtlegu la samna frazon, ktp.)

Grupo 1
Grupo 2
    1. Jen la domo kiun Ĵako konstruis.
    2. Jen la malto kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
    3. Jen la rato kiu manĝis la malton.
    4. Jen la kato kiu mortigis la raton.
    5. Jen la hundo kiu turmentetis la katon.
    6. Jen la bovino kun tordita korno, kiu ĵetis la hundon.
    7. Jen la fraŭlino, tute morna, kiu melkis la bovinon kun tordita korno.
    8. Jen la viro, tute ĉifona, kiu kisis la fraŭlinon tute mornan.
    9. Jen la pastro, senbarba kaj kalva, kiu edzigis la viron tute ĉifonan.
  10. Jen la koko kiu kokerikis matene, kiu vekis la pastron senbarban kaj kalvan.

Paŝo 2
Ĉiuj
Grupo 1
Jen la domo kiun Ĵako konstruis.
Jen la malto kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 2    
Ĉiuj
Jen la rato kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Ĉiuj
Jen la kato kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 2
Ĉiuj
Jen la hundo kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Grupo 2
Ĉiuj
Jen la bovino kun tordita korno,
kiu ĵetis la hundon
kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Grupo 2
Jen la fraŭlino, tute morna,
kiu melkis la bovinon kun tordita korno,

paĝo 5

Ĉiuj kiu ĵetis la hundon
kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Grupo 2    
Ĉiuj
Jen la viro, tute ĉifona,
kiu kisis la fraŭlinon tute mornan,
kiu melkis la bovinon kun tordita korno,
kiu ĵetis la hundon
kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Grupo 2    
Ĉiuj
Jen la pastro, senbarba kaj kalva,
kiu edzigis la viron tute ĉifonan,
kiu kisis la fraŭlinon tute mornan,
kiu melkis la bovinon kun tordita korno,
kiu ĵetis la hundon
kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.
Grupo 1
Grupo 2    
Ĉiuj
Jen la koko kiu kokerikis matene,
kiu vekis la pastron senbarban kaj kalvan,
kiu edzigis la viron tute ĉifonan,
kiu kisis la fraŭlinon tute mornan,
kiu melkis la bovinon kun tordita korno,
kiu ĵetis la hundon
kiu turmentetis la katon,
kiu mortigis la raton,
kiu manĝis la malton,
kiu kuŝis en la domo kiun Ĵako konstruis.

Vortoj
bovo
  bobino  
ĉifono
  ĉifona
ox
cow
rag, tatter  
tattered
edzo
  edzigi

fraŭlo
fraŭlino

husband
to marry
(give in marriage)    
single man
single woman
maiden
jen
ĵeti
here is, here are
to throw, toss
kisi
kokeriki
konstrui  
korno
to kiss
to crow
to build
horn
kuŝi

to lie (on
something)    
kalva
manĝi
melki
morna
bald
to eat
to milk
mournful
morti
  mortigi  
pastro
senbarba
tordita
to die
to kill
minister, priest  
beardless
twisted
turmenti
  turmenteti  
tute
veki

to torment
to tease, worry
completely, all
to wake up
(someone)
-----------------------------
-et-   diminutive, little
-ig-   to cause
-in-   female
paĝo 6


Ruĝkokineto

Rakontanto Iam estis eta ruĝa kokino (nomita Ruĝkokineto) kaj siaj geamikoj: Porkino, Kato kaj Azenido.
Iun tagon Ruĝkokineto trovis kelkajn tritiksemojn.
Ruĝkokineto "Kiu helpos min planti la semojn?" demandis Ruĝkokineto.
Porkino "Ne mi," diris Porkino, kapneante.
Kato "Ne mi," diris Kato, kapneante.
Azenido "Ne mi," diris Azenido, kapneante. "Mi estas laca."
Ruĝkokineto "Do la tritiksemojn plantos mi mem," diris Ruĝkokineto.
Rakontanto Do la tritiksemojn ŝi mem plantis.
Pluvis kaj sunbrilis. Baldaŭ la semoj kreskis kaj iĝis ora tritiko.
Oni devis rikolti la oran tritikon.
Ruĝkokineto "Nu, Kiu helpos min rikolti la oran tritikon?" demandis Ruĝkokineto.
Porkino "Ne mi," diris Porkino, kapneante.
Kato "Ne mi," diris Kato, kapneante.
Azenido "Ne mi," diris Azenido, kapneante. "Mi volas ludi."
Ruĝkokineto "Do la tritikon rikoltos mi mem," diris Ruĝkokineto.
Rakontanto Do la tritikon ŝi mem rikoltis.
Nun Ruĝkokineto devis porti ĝin al la muelejo, kie la muelisto muelus la tritikon en farunon.
Ruĝkokineto "Nu, Kiu helpos min porti la tritikon al la muelejo?" demandis Ruĝkokineto.
Porkino "Ne mi," diris Porkino, kapneante.
Kato "Ne mi," diris Kato, kapneante.
Azenido "Ne mi," diris Azenido, kapneante. "Mia patrino hejmenvokas min."
Ruĝkokineto "Do la tritikon portos al la muelejo mi mem," diris Ruĝkokineto.
Rakontanto Do la tritikon ŝi mem portis al la muelejo.
Post kiam la ora tritiko iĝis faruno, Ruĝkokineto volis baki belan, krustan panon.
Ruĝkokineto "Nu, Kiu helpos min baki belan, krustan panon?" demandis Ruĝkokineto.
Porkino "Ne mi," diris Porkino, kapneante.
Kato "Ne mi," diris Kato, kapneante.
Azenido "Ne mi," diris Azenido, kapneante. "Mi malsanetas."
Ruĝkokineto "Do la belan, krustan panon bakos mi mem," diris Ruĝkokineto.
Rakontanto Do la belan, krustan panon ŝi mem bakis.
Kia bongusta odoro trapenetris la dometon!
Ruĝkokineto "Nu, Kiu helpos min manĝi la belan, krustan panon?" demandis Ruĝkokineto.
Porkino "Jes, ja. Jes mi," diris Porkino, kapjesante.
Kato "Jes, ja. Jes mi," diris Kato, kapjesante.
Azenido "Jes, ja. Jes mi," diris Azenido, kapjesante. "Mi tranĉos ĝin per mia tranĉileto."

paĝo 7

Ruĝkokineto "Ne, ne. Mi trovis kelkajn tritiksemojn -- mi mem.
Mi plantis ilin -- mi mem.
Mi rikoltis la tritikon -- mi mem.
Mi portis la oran tritikon al la muelejo -- mi mem.
Tiam -- el la faruno -- mi bakis la belan, krustan panon -- mi mem.
Kaj nu mi manĝos la belan, krustan panon -- mi mem!" diris Ruĝkokineto.
Rakontanto Tiam Ruĝkokineto metis la belan, krustan panon surtablen. Ŝi sidiĝis sur komforta seĝo kaj ŝi -- jes, ja -- la tutan panon ŝi manĝis -- ŝi mem.

Vortoj

azeno
  azenido

baldaŭ
donkey
young donkey

soon
bongusta
demandi
faruno
geamikoj
delicious
to ask
flour
friends of both sexes
hejmenvoki
iĝi
ja

to call someone home
to become
indeed

kapo
  kapjesante    
  kapneante

head
nodding one's head "yes"      
shaking one's head "no"

kelka

koko
  kokino
  kokineto
some

rooster
hen
little hen

kreski
krusta
laca
ludi

to grow
crusty
weary; tired
to play

mem
  mi mem
  ŝi mem

self
I, myself
she, herself
mueli
  muelejo
  muelisto

to grind
mill
miller

ora
pluvi
porkino
porti
golden
to rain
female pig
to carry, to take
post

rakonto
  rakontanto      
after

story
narrator

rikolti
ruĝa
sana

to harvest
red
healthy
seĝo
semo
surtablen

chair
seed
on to the table

tranĉi
  tranĉilo

trapenetri
to cut
knife

permeate
tritiko
trovi


wheat
to find






--------------------------------------------------
-ej-   place in which an action occurs
-et-   diminutive, little
ge-   of both sexes
-id-   the young of animals
         or human beings
-il-     a tool
-in-   female
-ist-  person who is a professional
        or habitual worker
paĝo 8


La Tri Kaproj

Rakontanto Iam estis tri fratkaproj: Kaprego, Kapro kaj Kapreto. Kaprego havis longan barbon kaj danĝerajn hufegojn. Kapro havis mezlongan barbon kaj mezajn danĝerajn hufojn. Kapreto havis nur mallongan barbon kaj maldanĝerajn hufetojn.

Ili jam manĝis ĉiujn herbojn de unu kampo. Nun ili volis manĝi la verdherbojn de alia kampo. sed -- ho ve! Por atingi ĉi tiun kampon, oni devas transiri ponton. Kaj sub la ponto loĝis aĉa trolo -- Trolaĉo! Trolaĉo manĝis ĉiujn kiuj transiris la ponton.

Kapreto "Mi tre timas la teruran trolaĉon," ploris Kapreto. "Mi restos ĉi tie, sendanĝere. Mi manĝos ladskatolojn kaj ĉifonojn."
Kaprego "Nu nu, frateto, kuraĝon!" milde diris Kaprego. "Ni trompos tiun aĉulon, kaj poste ni manĝos la bongustajn verdherbojn sur la alia kampo. Jen! Jen mia ideo."
Rakontanto Post kiam la du plimalgrandaj fratoj aŭskultis la ideon, ili ridetis. Eĉ Kapreto minacete skuis la barbeton. Ili tuj decidis transiri la ponton.

Do, unue, marŝis surponte Kapreto. Klakete, klakete, klakete.

Trolaĉo Kiu marŝas sur mia ponto?" la malbela, veruka trolaĉo kriegis, per terura voĉo.
Kapreto "Nur mi," respondis Kapreto per malgranda voĉo. "Nur mi -- Kapreto."
Trolaĉo "Mi manĝos vin, Kapreto," minacis Trolaĉo.
Kapreto "Ne ne, Sinjoro Trolo. Mi estas tro malgranda. Mia pligranda frato baldaŭ venos. Eble lin vi preferos manĝi."
Trolaĉo "Nu," grumblis Trolaĉo, frotante sian stultan kapon. "Nu eble mi havos pli grandan manĝon."
Rakontanto Do Kapreto klakete kuris surponte ĝis la alia flanko. Due, marŝis sur ponto Kapro. Klake, klake, klake.
Trolaĉo Kiu marŝas sur mia ponto?" la malbela, veruka trolaĉo kriegis, per terura voĉo.
Kapro "Nur mi," respondis Kapro per mezgranda voĉo. "Nur mi -- Kapro."
Trolaĉo "Mi manĝos vin, Kapro," minacis Trolaĉo.
Kapro "Ne ne, Sinjoro Trolo. Mi estas nur mezgranda. Mia pligranda frato baldaŭ venos. Eble lin vi preferos manĝi."
paĝo 9

Trolaĉo "Nu," grumblis Trolaĉo, frotante sian stultan kapon.
"Nu eble mi havos pli grandan manĝon."
Rakontanto Do Kapro klake kuris surponte ĝis la alia flanko. Finfine, marŝis surponte Kaprego. KLAKEGE, KLAKEGE, KLAKEGE.
Trolaĉo "Kiu marŝas sur mia ponto?" la malbela, veruka, trolo kriegis per terura voĉo.
Kaprego "Nur mi," respondis Kaprego per grandega voĉo. "Nur mi -- KAPREGO."
Trolaĉo "Mi manĝos vin, Kaprego," minacis Trolaĉo.
Kaprego "Ne, ne, Sinjoro Trolo. Tion vi ne faros. Mi estas tro grandega!"
Rakontanto Kaj Kaprego facile kornbatis la ulon en la akvon.
Neniam plu oni vidis la trolon. Kaj ĉu vi tion kredas?
Eĉ hodiaŭ la tri kaproj ankoraŭ manĝas la verdherbojn sur la alia kampo transe de la trolponto.

Vortoj

aĉa
  aĉulo

alia
wretched
wretched person

other
ankoraŭ
atingi
aŭskulti
baldaŭ
still; yet
to attain; to reach
to listen to
soon
barbo
ĉifono

danĝero
beard
rag; scrap

danger
  sendanĝera  


flanko
safe
(without danger)    
even
side
formanĝi

froti
  frotante
to eat up

to rub
rubbing

herbo
verdherboj


grass
green grasses

hodiaŭ
ho ve!
hufo
  hufego
today
alas!
hoof
big hoof

jam
kampo
kapo

already
field
head
kapro
  kaprego
  fratkapro

goat
big goat
brother goat

klaki
kornbati
kredi
kuraĝon!
to make a clatter
to butt
to believe
have courage!
ladskatolo    
meza

minaci
tin can
middle

to menace
minacete

neniam
plori
in a slightly
  menacing way
never
to cry
ponto
  surponte

ridi
bridge
on the bridge

to laugh
  rideti

skui
stulta
to smile

to shake
stupid
transiri
timi
trolo
  trolo
to go across
to be afraid of
troll
wretched troll

trompi
veruka
voĉo

to deceive; to fool
warty
voice
----------------------------------------------------------------------------------
-acx-  wretched, abominable  
-eg-   augmentative
-et-    diminutive
mal-   direct opposite
-ul-     person with the quality
          of the root word

paĝo 10

paĝo 11



paĝo 12


        ----------------------------------------------------------------------
paĝo 13



paĝo 14

paĝo 15

paĝo 16


        ----------------------------------------------------------------------
paĝo 17



paĝo 18




Venu kaj flugu kun mi al Esperantujo!        



paĝo 37

ISBN 0-939057-09-3

Aktualigita de Enrique, 11 junio 2009