IĈLM 160106  
Esperanto   English  
Evoluo de la "KANTO DE LA KOLOROJ"
Ronald Glossop, Direktoro, Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo
Januaro 2016

Je la komenco la titolo de ĉi tiu kanto por infanoj kiu uzas la konatan francan melodion "Frère Jacques" estis "RUĜA POMO."

La vortoj de la unua strofo provizas ŝablonon por la postaj strofoj. Tiuj vortoj estas:

    Ruĝa pomo, ruĝa pomo, Estas ĝi, estas ĝi.
    Pomo estas frukto. Pomo estas frukto. Frukto, jes. Frukto, jes.

Ekzemple, la originala dua strofo estas:

    Nigra kato, nigra kato, Estas ĝi, estas ĝi.
    Kato estas besto. Kato estas besto. Besto, jes. Besto, jes.

En ĉiu strofo, la unua vorto estas iu koloro; la dua vorto estas objekto kiu kutime aŭ eĉ kelkfoje estas tiu koloro. Poste estas indiko ke tiu objekto apartenas al pli granda speco aŭ grupo de objektoj.

Mi ne tute certas, sed mi opinias ke Jon Romesmo en Norvegio estas la persono kiu unue havis la ideon pri ĉi tiu kanto, kaj tio okazis proksimume en la jaro 1980.

En la jaro 1988 Charlotte Kohrs, fondinto de la organizo "Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo" en San Diego, Kalifornio, Usono, eldonis paperan libreton KANTU ESPERANTE KUN JANICO KAJ JOHANO: 12 KONVERSACIAJ KANTOJ POR KOMENCANTOJ kune kun sonkasedo. La unua kanto en tiu libreto estis "Ruĝa Pomo." Anstataŭ la nomo de la aŭtoro oni vidas la vortojn "Poeto nekonata." Tamen mi opinias ke Jon Romesmo verkis ĝin. Tiu versio de la kanto havas tri strofojn, unu pri ruĝa pomo kiu estas frukto, unu pri nigra kato kiu estas besto, kaj unu pri blua tablo kiu estas meblo.

En la jaro 1991 mi feliĉe havis ŝancon viziti sinjoron Romesmon. Li indikis ke li verkis tiun kanton por infanoj kiujn li instruis. Mi diris al li ke mi neniam vidis bluan tablon. Li tiam montris al mi en sia domo malgrandan bluan tablon aparte por infanoj. Tiu sperto konvinkis min ke Jon Romesmo ja estas la verkisto de tiuj tri strofoj de ĉi tiu kanto.

En tiu libreto, Charlotte ankaŭ kreis novan strofon por ĉi tiu kanto. Ĝi aperis ekstere sur la malantaŭa kovrilo. La vortoj estas "Sur la Tero, ronda Tero, Loĝas ni, kantas ni. Kune sur la Tero, Monda familio, Famili', famili'." Poste oni ŝanĝis la kvaran vorton al "bela." Mi mem vokas ĉi tiun strofon "la Esperanta antemo por infanoj."

Dum la periodo 1993-2009 mi iom post iom aldonis pliajn strofojn pri aliaj koloroj kaj objektoj. Mi ankaŭ decidis ŝanĝi kelkajn vortojn. Mi opiniis ke tabloj kutime estas brunaj. Arboj estas verdaj, do verda cedro estus bona nova strofo. Finfine, mi decidis ke devus esti multaj strofoj por multaj koloroj. La primaraj koloroj kiujn la konusoj en niaj okuloj povas distingi estas ruĝa kontraŭ verda kaj flava kontraŭ blua. La ordo de tiuj kvar primaraj koloroj en la strofoj de la kanto devus esti laŭ la ordo en ĉielarko: ruĝa, flava, verda, blua. Ni jam havis strofojn pri ruĝa pomo kaj verda cedro, do mi aldonis strofojn pri flava rozo (floro) kaj blua jupo (vesto).

Nigra estas neŭtrala "koloro," kaj ni jam havis strofon pri nigra kato. Mi opiniis ke devus esti kelkaj aliaj strofoj pri aliaj neŭtralaj koloroj. Tial mi aldonis kelkajn strofojn pri blanka mevo (birdo), bruna tablo (meblo), kaj griza salmo (fiŝo).

Al la kanto ankoraŭ mankis strofoj pri du aliaj popularaj koloroj, do mi volis aldoni strofojn pri oranĝa pilko (ludilo) kaj purpura aŭto (veturilo). Mi ekkonstatis ke nun eble estos problemo ĉar ekzistas unu ekstra silabo por la nomoj de la koloroj kaj ankaŭ unu aŭ du por la novaj substantivoj. Tamen mi scias ke ekzistas aliaj kantoj kie oni kelkfoje kantas unu aŭ eĉ du ekstrajn silabojn pli rapide. Kiam oni uzas la vortojn "oranĝa" kaj "purpura," oni devos havi ekstran silabon kiun oni devos kanti pli rapide. Plue mi volas uzi la vortojn "ludilo" kaj "veturilo" por montri la uzon de la sufikso "ilo." Tial oni denove devos kanti la ekstrajn silabojn pli rapide. Mi ankaŭ uzis tiun sufikson denove en la posta strofo pri arĝenta forko (manĝilo). La dek-dua strofo bezonas alian metalan koloron. Ĝi estas pri ora ringo (ornamo). Sekve post la aliaj dek aliaj koloroj nun estas du metalaj koloroj, arĝenta kaj oro.

Nun la kanto havas dek-du strofojn pri dek-du koloroj. Mi decidis ke la dek-tria kaj lasta strofo devus esti "la Esperanta antemo por infanoj" kiun Charlotte Kohrs kreis. Ŝajnas al mi ke

    "Kune sur la Tero, Monda familio, Famili', famili'"

estas bona finaĵo por la kanto.

Post kiam la lernantoj lernos la kanton, la instruisto povos uzi ĝin por dialogi kun ili. Ili devos respondi per tuta frazo. "Pri kio estas la dua strofo?" "La dua strofo estas pri flava rozo." "Laŭ la kanto, kiu kolora estas la forko?" "Laŭ la kanto, la forko estas arĝenta." "Laŭ la kvara strofo, kio estas blua?" "Laŭ la kvara strofo, la jupo estas blua."

Mia sperto estas ke la lernantoj ŝatas kune kanti ĉi tiun kanton. Je la komenco ili bezonas helpon memori la vortojn kaj la ordon de la koloroj, sed iom post iom ili lernas tion kaj ja ĝuas la dialogon pri la kanto dum kiu ili ankaŭ lernas la numerojn ekde unu ĝis dek tri. Ĉi tiu kanto estas bona ilo por instigi la lernadon de nia lingvo.

Verkita de Ronald Glossop, januaro 2016.
Aktualigita de Enrique, 6 januaro 2016.

o o o o o o o o o

 
Esperanto   English  
Evolution of the "SONG OF THE COLORS"
Ronald Glossop, Director, Children Around the World
January 2016

In the beginning the title of this song for children which uses the familiar French melody "Frère Jacques" (Brother John) was "RUĜA POMO" (A Red Apple).

The words of the first verse provide a template for the later verses. Those words are:

    Ruĝa pomo, ruĝa pomo, Estas ĝi, estas ĝi.
    Pomo estas frukto. Pomo estas frukto. Frukto, jes. Frukto, jes.

        (A red apple, a red apple, It is, it is.
        An apple is a fruit. An apple is a fruit. A fruit, yes. A fruit, yes.)

For example the original second verse is:

    Nigra kato, nigra kato, Estas ĝi, estas ĝi.
    Kato estas besto. Kato estas besto. Besto, jes. Besto, jes.

        (A black cat, a black cat, It is, it is.
        A cat is an animal. A cat is an animal. An animal, yes.
        An animal, yes.)

In each verse the first word is a color; the second word is an object which usually or even sometimes is that color. Then there is an indication that that object belongs to a larger class or group of objects.

I am not completely certain, but I think that Jon Romesmo in Norway is the person who first had the idea about this song, and that occurred about the year 1980.

In the year 1988 Charlotte Kohrs, founder of the organization "Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo" (Children Around the World) in San Diego, California, U.S.A., published a paper booklet KANTU ESPERANTE KUN JANICO KAJ JOHANO: 12 KONVERSACIAJ KANTOJ POR KOMENCANTOJ (Sing in Esperanto with Janice and John: 12 Conversational Songs for Beginners) together with a sound cassette. The first song in the booklet was "Ruĝa Pomo." (A Red Apple). Instead of the name of the author one sees the words "Poeto nekonata." (Author of words unknown). Nevertheless I think that Jon Romesmo wrote it. That version of the song has three verses, one about a red apple which is a fruit, one about a black cat which is an animal, and one about a blue table which is a piece of furniture.

In the year 1991 I happily had a chance to visit Mr. Romesmon. He indicated that he wrote that song for children whom he taught. I said to him that I never saw a blue table. He then showed me in his house a small blue table especially for children. That experience convinced me that Jon Romesmo indeed is the author of those three verses of this song.

In that booklet Charlotte also created a new verse for this song. It appeared externally on the back cover. The words are

    "Sur la Tero, ronda Tero, Loĝas ni, kantas ni.
    Kune sur la Tero, Monda familio, Famili', famili'."

    (On the Earth, round Earth, We live, we sing.
    Together on the Earth, A world family, Family, family).

Afterwards the fourth word was changed to "bela" (beautiful). I myself call this verse "the Esperanto anthem for children."

During the period 1993-2009 I little by little added more verses about other colors and objects. I also decided to change some words. I thought that tables usually are brown. Trees are green, so a green cedar would be a good new verse. Finally, I decided that there should be many verses for many colors. The primary colors which the cones in our eyes are able to distinguish are red as opposed to green and yellow as opposed to blue. The order of those four primary colors in the verses of the song should be the order in the rainbow: red, yellow, green, blue. We already had verses about a red apple and a green cedar, so I added verses about a yellow rose (a flower) and a blue skirt (a garment).

Black is a neutral "color," and we already had a verse about a black cat. I thought that there should be some other verses about other neutral colors. Therefore I added some verses about a white sea-gull (bird), a brown table (a piece of furniture), and a gray salmon (fish).

The song still lacked verses about two other popular colors, so I wanted to add verses about an orange ball (something to play with) and a purple auto (a vehicle). I began to realize that now maybe there will be a problem because there is one extra syllable for the names of the colors and also one or two for the new nouns. Nevertheless I know that other songs exist where people sometimes sing one or even two extra syllables more rapidly. When one uses the words for "orange" and "purple," one will have to have an extra syllable which one must sing more rapidly. Furthermore I want to use the words for "something to play with" and "something in which to travel" in order to show the use of the Esperanto suffix for "instrument." Therefore one again will have to sing the extra syllables more rapidly. I also used that suffix again in the next verse about a silver fork (an instrument with which to eat). The twelfth verse needs another metallic color. It is about a gold ring (an ornament). Consequently after the other ten colors now there are two metallic colors, silver and gold.

Now the song has twelve verses about twelve colors. I decided that the thirteenth and last verse should be "the Esperanto anthem for children" which Charlotte Kohrs created. It seems to me that

    "Kune sur la Tero, Monda familio, Famili', famili'"

        (Together on the Earth, A world family, Family, family)

is a good ending for the song.

After the pupils learn the song, the instructor can use it to dialog with them. They will have to answer with a complete sentence. "What is the second verse about?" "The second verse is about a yellow rose." "According to the song, what color is the fork?" "According to the song, the fork is silver." "According to the fourth verse, what is blue?" "According to the fourth verse, the skirt is blue."

My experience is that the pupils like to sing this song together. At the beginning they need help remembering the words and the order of the colors, but little by little they learn that and enjoy the dialog about the song during which they also learn the numbers from one to thirteen. This song is a good instrument to encourage the learning of our language.

Written by Ronald Glossop, January 2016.
Updated by Enrique, January 6, 2016.